Maria Yudina – Mussorgsky, Beethoven, Prokofiev

Εκείνο το ιδιόμορφο, κάπως μελαγχολικό κορίτσι που αναφέρεται απ’ όλους ως μέλος του κύκλου τού Μιχαήλ Μπαχτίν στα χρόνια της δεκαετίας του ’20 στο Λένινγκραντ, που καθόταν συχνά στο πιάνο, ξυπόλυτη, έχοντας πάντα ένα ανθρώπινο κρανίο δίπλα στο πληκτρολόγιό της, ήταν η Mariya Veniaminovna Yudina (1899-1970), μία από τις σπουδαιότερες ρωσίδες πιανίστριες της σοβιετικής περιόδου. Γεννημένη στο Νιέβελ από οικογένεια ιουδαϊκής καταγωγής, σπούδασε μουσική στην Αγία Πετρούπολη μαζί με τον Dmitri Shostakovich και τον Vladimir Sofronitsky. Το άκρως ιδιοσυγκρασιακό ύφος της και η άπειρη ευαισθησία στο παίξιμο δεν συγχέονται με κανενός άλλου πιανίστα· η απολύτως προσωπική της ερμηνεία των κλασικών ––του Beethoven και προπαντός του Bach–– έκανε πολλούς να δουν σε αυτήν ένα προανάκρουσμα του ύφους τού Glenn Gould. Η Yudina, εν πάση περιπτώσει, ήταν από τους λίγους Σοβιετικούς καλλιτέχνες που αντιτέθηκαν απροκάλυπτα στο καθεστώς χωρίς να πληρώσει με τη ζωή της (χάρη, αναμφίβολα, στον προσωπικό θαυμασμό που έτρεφε για την τέχνη της ο Στάλιν). Φίλη και συνομιλήτρια διανοουμένων και φιλοσόφων ––ο Μπόρις Πάστερνακ, ο Οσίπ Μάντελσταμ, ο Pierre Boulez και ο Karlheinz Stockhausen ήταν ανάμεσα στους συχνούς επισκέπτες στο μικρό της διαμέρισμα–– και αξιόλογη συγγραφέας η ίδια, προσηλυτίστηκε σε έναν χριστιανικό ουμανισμό μέσ’ από την επιρροή του Πάβελ Φλορένσκι· χάρη στη φροντίδα των φίλων της, οι επιστολές και τα γραπτά της συγκεντρώθηκαν και εκδόθηκαν για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Οι διάσπαρτες και ως πρότινος δυσεύρετες ηχογραφήσεις της ––συνθετών οι οποίοι ήταν όχι μόνο άγνωστοι αλλά και πρακτικώς απαγορευμένοι στη Σοβιετική Ένωση, όπως ο Stravinsky, ο Hindemith, ο Krenek, ο Bartók–– έχουν επίσης αρχίσει να συγκεντρώνονται και να εκδίδονται από έγκυρες δισκογραφικές εταιρείες: ένα μικρό απάνθισμα αυτής της συλλογής παρουσιάζουμε εδώ (Classound, 1999), όπου μπορεί να διαπιστώσει κανείς τη μοναδική προσέγγιση της Yudina σε συνθέσεις συγχρόνων της και κλασικών.

Modest Mussorgsky, Pictures At An Exhibition

1. Promenade

2. Gnomus

3. Promenade

4. Il Vecchio Castello

5. Promenade

6. Tuileries - Dispute D"enfants Apres Jeux

7. Bydlo

8. Promenade

9. Ballet De Poussins Dans Leurs Coques

10. Samuel Godenberg Und Schmuyle

11. Promenade

12. Limoges. Le Marche

13. Catacombae - Sepulcrum Romanum

14. Con Cabane Sur Des Pattes De Poule (bab-yaga)

15. Le Grande Porte De Kiev

Ludwig Van Beethoven

16. Fantasie Chorale Pour Piano, Choeur Et Orchestra En Ut Mineur Op. 80

Sergey Prokofiev

17. Choses En Sol Op. 45 #1

Ludwig Van Beethoven

18. 32 Variations C-minor WoO 80 Op. 34

Μιχάλης Λαμπρίδης, Φιόνα Λαμπρίδη & Altribe

Μαζί με τις ευχές μας για τον Νέο Χρόνο, ένα μοναδικό μουσικό στιγμιότυπο για όλους τους φίλους μας: ένα εμβληματικό για κάποιους από εμάς τραγούδι, από έναν «υπόγειο» τραγουδοποιό που εδώ και τριάντα χρόνια δεν έχει πάψει να να ξετυλίγει το πηγαίο και ιδιότυπο έργο του μακριά από τους διαύλους της δημοσιότητας και τα εμπορικά δισκογραφικά κύκλωματα. Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΑΜΠΡΙΔΗΣ παίζει και τραγουδάει «Νύχτα θα φύγω απ' τον σταθμό», Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2013 στο Cabaret Voltaire στην Αθήνα· τον συνοδεύουν οι Altribe, το συγκρότημα του Αλβέρτου Παναγιωτόπουλου και της (κόρης του) Φιόνας Λαμπρίδη.

Φ.Τ.